Choć bezpośrednio sprawa nie dotyczy klientów banków z problemem tzw. “starego portfela” kredytów hipotecznych we frankach szwajcarskich – tysiące klientów czekają na ogłoszenie wyroku. Zdaniem klientów zapisy zaskarżane przez UOKiK są tożsame z ich zapisami w umowach i korzystny wyrok sądu ułatwi dochodzenie przed sądami uznania spornych punktów umowy za niewiążące oraz dochodzenie niezasadnie pobranych należności – zawyżonych odsetek od kredytów.

Problem dotyczy kilku banków, ale najgłośniejsza stała się sprawa klientów BRE Banku (MultiBank i mBank) którzy w Internecie zorganizowali akcję informacyjną o problemie: mstop.pl i nabiciwbrebank.pl.

Najwięcej nominacji - po cztery - otrzymały agencje Euro RSCG Sensors oraz Partner of Promotion, trzy nominacje zdobyły agencje Raczkiewicz Chenczke Consultants (RC2), Hill&Knowlton Poland oraz projekt będący inicjatywą kilku tysięcy konsumentów usług bankowych, zrzeszonych wokół stron internetowych nabiciwmbank.pl i mstop.pl. Inicjatywa dotyczy problemu BRE Banku oraz klientów z kredytami “starego portfela” w CHF, a także innych banków stosujących podobne zapisy w umowach kredytów.

Jest to pierwszy przypadek w historii konkursu Związku Firm PR, gdy inicjatywa konsumencka zdobyła aż 3 nominacje oraz znalazła się w gronie renomowanych agencji PR.

Zwycięzców rywalizacji poznamy po zakończeniu drugiego etapu konkursu, czyli 25 listopada 2009. Dziękujemy z tego miejsca wszystkim klientom banków grupy BRE, którzy od ponad ośmiu miesięcy biorą udział w inicjatywie oraz wspierają ją na każdy możliwy sposób. Dziękujemy również osobom postronnym i klientom innych banków, którzy korzystają z naszej pomocy i także udzielają nam wsparcia.

Bez Was to wszystko nie mogłoby być możliwym, więc jeszcze raz: dziękujemy i Wy też sobie podziękujcie!

Więcej informacji znajduje się na: http://www.zfpr.pl/pl/news/pokaz/480.

Wiadomo już, kto zwyciężył – to startujący po raz pierwszy Alior Bank, co już budzi wiele emocji internautów. Alior został bowiem zwycięzcą w trzech kategoriach: Banki dla wszystkich, Banki dla emerytów i, uwaga, Banki dla Internautów. W tej ostatniej kategorii w pierwszej trójce na liście zwycięzców nie ma… mBanku.

Poza Aliorem w czołówkach tabel wyników znalazły się: Nordea Bank Polska, Bank Inteligo, ING Bank Śląski, Bank Zachodni WBK, Raiffeisen Bank Polska oraz MultiBank.

MultiBank zdobył drugie miejsce w kategorii Banki dla wszystkich i trzecie w Banki dla niepełnosprawnych.

Źródło:

http://www.newsweek.pl/artykuly/sekcje/newsweek_biznes/ranking-bankow-%E2%80%9Enewsweeka%E2%80%9D–wyniki-w-poszczegolnych-kategoriach,43602,1

http://www.newsweek.pl/artykuly/sekcje/newsweek_biznes/ranking-%E2%80%9Enewsweeka%E2%80%9D–alior-bank-pobil-konkurencje-,43601,1

W tym cyklu artykułów spróbujemy skomentować wpisy umieszczone w oficjalnym komunikacie BRE tak, aby każdy mógł samodzielnie ocenić postępowanie BRE banku i jego politykę informacyjną.

Cykl wpisów “BREdnie?” poświęcamy w całości komentarzowi do pytań i odpowiedzi zawartych na stronie: http://media.brebank.pl/press/kredyty_hipoteczne/pytania_i_odpowiedzi.

Pytanie 1:
Co zmieni wyrok SOKiK-u uznający niektóre zapisy w umowach kredytowych BRE Banku za wadliwe?

BRE

Rozprawa poświęcona jest zapisom w umowach, które w BRE Banku dotyczyły kredytu w linii zabezpieczonego hipoteką, udzielanego w złotych polskich. UOKiK kwestionuje zapis dotyczący warunków, w których zarząd banku może zmieniać oprocentowanie takich pożyczek. Jednak BRE Bank już nie stosuje takich rozwiązań. W związku z tym wyrok sądu spowoduje jedynie, że nie będzie można powrócić do stosowania takich zapisów (znajdą się one na liście klauzul zakazanych). Wyrok oznaczałby konieczność usunięcia zapisów z umów zawieranych obecnie z Klientami. Poza tym, w związku z zaprzestaniem stosowania ich przez bank, SOKiK nie może nałożyć na bank kary finansowej. [źródło]

Komentarz

Z punktu widzenia interesów konsumenta ważne jest to, aby wzorzec umowny był dla niego zrozumiały tj., został sformułowany w sposób jasny i nie budzący wątpliwości interpretacyjnych.

Kontrola incydentalna (in conreto) polega na kontroli treści umowy zaczerpniętej z wzorca. Sankcja przy tej kontroli polega na tym, że postanowienie umowne uznane za niedozwolone staję się bezskuteczne (nie wiąże), natomiast umowa jest wiążąca w pozostałym zakresie. Innymi słowy nie następuje tu upadek całej umowy. Sankcja ta niewątpliwie jest dotkliwa dla przedsiębiorcy, zważywszy, że usuwa z umowy to właśnie postanowienie, które obliczone było na przysporzenie mu jakiejś korzyści.

Kontrola abstrakcyjna polega na kontroli wzorca jako takiego, w oderwaniu od konkretnej umowy, której wzorzec dotyczy. Ocenie podlega treść postanowienia wzorca, a nie sposób jego wykorzystania, czy jego powszechność w analogicznych wzorach konkurencyjnych przedsiębiorców. Ocena znaczenia postanowień wzorca umowy następuje w oderwaniu od warunków ekonomicznych i gospodarczych działalności prowadzonej przez przedsiębiorcę, którego wzorzec podlega kontroli w tym trybie. Ochrona zbiorowych interesów konsumentów przed negatywnymi skutkami stosowania w obrocie gospodarczym wzorców umownych nie byłaby bowiem możliwa bez przeprowadzenia abstrakcyjnej kontroli wzorców oraz bez umożliwienia osobom, które nie brały udziału w procesie (konsumentom i przedsiębiorcom) dokonania oceny, jakie wzorce nie są dozwolone. W razie uwzględnienia powództwa sąd gospodarczy, kierując się przepisami art. 384-385, orzeka, że konkretne, zaskarżone postanowienia wzorca umowy są niedozwolone i zakazuje ich stosowania (art. 479 §1 k.p.c.). Zgodnie z art. 479 k.p.c., wyrok ma – od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru (rejestru klauzul abuzywnych) – skutek także wobec osób trzecich.

Istniejące dotychczas w literaturze i orzecznictwie wątpliwości dotyczące skutków wpisu klauzuli do rejestru zostały rozwiązane w podjętej przez Sąd Najwyższy uchwale z dnia 13 lipca 2006 roku w sprawie III SZP 3/06, uznającej, że stosowanie postanowień wzorców o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 §2 k.p.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów (poprzedni art. 23 a ust. 2 u.o.k.k. – obecnie art. 24 ust. 2 pkt 1 u.o.k.k.). Zaakceptowanie odmiennego stanowiska przyczyniłoby się do obchodzenia przez przedsiębiorców przepisów art. 385 k.c. oraz art. 479 k.p.c. i w konsekwencji prowadziłoby do podważenia skuteczności całego systemu.

Reasumując należy wskazać, iż za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów może być uznane:

• dalsze stosowanie postanowienia uznanego za niedozwolone i wpisanego do rejestru klauzul abuzywnych przez przedsiębiorcę, który był stroną postępowania,
• stosowanie przez przedsiębiorcę postanowienia uznanego za niedozwolone i wpisanego do rejestru klauzul abuzywnych, który nie był stroną postępowania,
• zaprzestanie przez przedsiębiorcę, który był stroną postępowania stosowania postanowienia uznanego za niedozwolone i wpisane do rejestru klauzul abuzywnych, ale rozpoczęcie stosowania przez niego klauzuli, która jest treściowo identyczna z postanowieniem uznanym za niedozwolone,
• stosowanie przez innego przedsiębiorcę klauzuli, która nie będąc treściowo identyczna z postanowieniami wzorca wpisanego do rejestru, wywołuje ten sam skutek.

[źródło]

Klauzula z pozwu, która wg UOKiKu jest niezgodna z prawem, rażąco naruszając prawa konsumenta brzmi:

Stopa procentowa Kredytu może ulegać zmianom w okresie trwania Umowy w przypadku zmiany, co najmniej jednego z następujących parametrów finansowych rynku pieniężnego i kapitałowego:
a) oprocentowania lokat międzybankowych (stawek WIBID/WIBOR),
b) rentowności bonów skarbowych, obligacji Skarbu Państwa,
c) zmiany stóp procentowych NBP
oraz w zakresie wynikającym ze zmiany tych parametrów.

Klauzula, którą mają w swoich umowach Klienci tzw. starego portfela w CHF brzmi:

Zmiana wysokości oprocentowania Kredytu może nastąpić w przypadku zmiany stopy referencyjnej określonej dla danej waluty oraz zmiany parametrów finansowych rynku pieniężnego i kapitałowego w kraju (lub krajów zrzeszonych w Unii Europejskiej), którego waluta jest podstawą waloryzacji.

UOKiK zdecydował się zaskarżyć tzw. klauzulę tożsamą (czyli zapisy podobnie brzmiące i rodzące te same skutki prawne), gdyż w myśl prawa tj. Art. 479[39]. Kodeksu Postępowania Cywilnego “Z żądaniem uznania postanowienia wzorca umowy za niedozwolone można wystąpić również wtedy, gdy pozwany zaniechał jego stosowania, jeżeli od tego zaniechania nie minęło sześć miesięcy”. BRE BANK nie stosuje takich zapisów od końca 2006 roku w nowych wzorcach umownych, więc UOKiK bał się odrzucenia wniosku jako niezasadny.

Takich obaw nie miało Stowarzyszenie Lexus, które interpretuje ten zapis (tj. Art. 479 KPC) inaczej ? ?skoro bank dokonuję na jego podstawie obecnie zmian oprocentowania, tzn. że nie zaniechano jego stosowania?. Dlatego – na wniosek osób skupionych w inicjatywie Nabiciwbrebank.pl ? Lexus wytoczył sprawę BRE BANK S.A. przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumenta o uznanie tego zapisu umowy za niezgodny z prawem i wpisania go do rejestru klauzul niedozwolonych (sygn. XVII AMC/1526/09).

[źródło, może wymagać zalogowania]

Podsumowanie

Tym samym, w świetle obowiązującego prawa, JEŚLI w swoim wyroku SOKiK uznałby klauzulę “bank może zmienić oprocentowanie” lub podobną za niezgodną z prawem i naruszającą zbiorowe interesy konsumentów – we wszystkich umowach klauzula ta zostanie skreślona i nie będzie obowiązującą. W pozostałym zakresie umowa wiąże obie strony.

Czy ktoś pytał o nakładanie kary finansowej na BRE? Odpowiedź na niezadane pytanie znalazła się bowiem w tekście BRE.

Ocenę stanowiska BRE (”W związku z tym wyrok sądu spowoduje jedynie…”, “wyrok oznaczałby konieczność usunięcia zapisów z umów zawieranych obecnie” oraz “SOKiK nie może nałożyć kary finansowej”) pozostawiamy Czytelnikom.

Powyższe informacje nie stanowią porady prawnej, finansowej ani innej i wszelkie ich wykorzystanie w dowolnym celu odbywa się na wyłączną odpowiedzialność Czytelnika.

ciąg dalszy nastąpi

Zobacz inne pytania z cyklu “BREdnie?”:

Pytanie 1: Co zmieni wyrok SOKiK-u uznający niektóre zapisy w umowach kredytowych BRE Banku za wadliwe?

Pytanie 2: Co się zmieni dla klientów “starego portfela”?

Pytanie 3: Jaka będzie wysokość oprocentowania w przypadku wyroku SOKiK uznającego stanowisko UOKiK?

Maciej Samcik w swoim blogu zwrócił uwagę, że fragment hasła “inaczej nie umiemy” to doskonały sposób na strzelenie gola do własnej bramki:

Nie wiem kto wpadł na pomysł, żeby wizerunek banku ocieplać takim właśnie sloganem. To hasło nie tylko jest wyjątkowo wdzięczne, żeby odwrócić kota ogonem. Ono po prostu aż samo się o to prosi! Pierwsze moje skojarzenie z ?inaczej nie umiemy? to szkoła i dziecko, które nie potrafi napisać żadnej literki. Wścieka się i wrzeszczy właśnie te słowa: że inaczej nie umie. Spytałem jeszcze dwie inne osoby i jedna z nich miała identyczne skojarzenie jak ja. Że tak mówi ktoś, komu właśnie nic nie wychodzi i nie chce się nauczyć.

Może ja i moi znajomi mamy jakieś skrzywione podejście. Może nie u wszystkich taki slogan budzi negatywne skojarzenia. Ale mam wrażenie, że bank, który powinien wyjątkowo uważać na swoje poczynania, wymyślając taki slogan sam strzela sobie samobójczego gola.

Źródło: http://samcik.blox.pl/

Nośne hasło twórczo sprowokowało wiele osób. Na forum GW rozgorzała dyskusja pod artykułem na ten temat: http://wyborcza.biz/biznes/1,100896,7008332,Bedzie_nowa_wojna_o_wizerunek_BRE__Bo__inaczej_nie.html

a dziś rano dotarł do nas mailem obrazek:

Jakaś słuszność w tym haśle chyba jest, skoro ktoś zgodził się na wykorzystanie sloganu “inaczej nie umiemy”. Teraz tylko pozostaje czekać na reakcje konkurencji – reklamówka z uśmiechniętymi klientami i hasłem “Umiemy inaczej” będzie hitem sezonu (tylko pamiętajcie o prawach autorskich )…

W odróżnieniu od mbanku – ING podzeiliło forum na działy tematyczne (w mbanku można tylko wybrać kategorię wpisu; co dziwne – w czeskiej i słowackiej wersji forum mbanku jest podział na tematy), w których użytkownicy mogą się wypowiadać.

Jak długo ING uda się utrzymać forum – zobaczymy. Życzymy oczywiście wszystkiego dobrego!

Czy wiesz, że biorąc pożyczkę 5000 pln zgadzasz się na wystawienie bankowego tytułu egzekucyjnego na kwotę nawet kilkunastokrotnie wyższą?

Czy zdajesz sobie sprawę, że biorąc kredyt czy pożyczkę – bank może wymagać od Ciebie zabezpieczeń, które kilkukrotnie przekraczają kwotę kredytu i odsetek?

Coraz więcej klientów zwraca się do UOKiK, KNF i rzeczników praw konsumenta z prośbami o pomoc w sporach z dominującymi nad klientem bankami. Potrzebne są zmiany…

Zgodnie z zapowiedziami – będzie się działo!

Osoby skupione wokół inicjatywy mstop.pl informują, że trwają prace nad obywatelskim projektem ustawy “Prawo bankowe”. Prace są prowadzone z udziałem użytkowników forum nabiciwmbank.pl.

Nie chcemy godzić w wolny rynek usług bankowych i finansowych w Polsce, ale uważamy, że obecne przepisy prawa pozwalają na zbyt wiele swobody w traktowaniu klientów przez banki i inne instytucje, których działalność związana jest z finansami. Jesteśmy świadomi, że napotkamy silny opór ze strony niektórych lobby, ale wierzymy, że robimy coś słusznego i pożytecznego i prędzej czy później proponowane zmiany zostaną wprowadzone do polskiego prawa.

W projekcie pragniemy poruszyć między innymi następujące tematy:

• stosowanie bankowego tytułu egzekucyjnego;
• rozpatrywanie reklamacji;
• ustalanie łącznych kwot zabezpieczeń pożyczek i kredytów

ale będziemy starali się nie ograniczać tylko do nich.

Rozumiemy, że poruszane kwestie są bardzo specyficzne i przez to bardzo trudne, dlatego prace nad projektem powinny być prowadzone ze szczególną starannością, ale mimo to dostatecznie szybko, by mogły wejść w życie w możliwie krótkim czasie – z korzyścią dla wszystkich uczestników rynku usług finansowych.

Zachęcamy wszystkich zainteresowanych inicjatywą do kontaktu – osoby prywatne, prawników, przedstawicieli sektora finansowego. Każdą ofertę współpracy i propozycje zmian na pewno rozważymy.

Będziemy informować o postępach prac, których zwieńczeniem będzie akcja zbierania 100000 podpisów pod projektem obywatelskim.

Obywatelski projekt
Ustawa: Prawo bankowe

Nie przechodź obojętnie -
Ty też masz konto w banku!

mbank zadaje ważne pytanie: czy jesteśmy skłonni przenosić swoje rachunki, przechodzić związane z tym formalności, pójść tak na prawdę w nieznane – żeby mniej płacić, lub płacić tyle samo, ale za inny zakres usług bądź ich realizację w inny sposób.

Dość niefortunnie dla mbanku – w akcję ror-off włączają się klienci zawiedzeni postawą mbanku na różnych polach – nie tylko z problemem mplanów hipotecznych, ale i z problemami z wpłatomatami, z problemami z obsługą (np. rozpatrywaniem reklamacji) oraz zdenerwowani właściciele kont firmowych, którym wprowadzono opłaty za niewykorzystany limit kredytowy. Walka nie jest równa – po jednej stronie agencje reklamowe i mbank – po drugiej – rzesze zawiedzionych klientów, korzystające z najszybszego dziś sposobu komunikacji: Internetu. mbank może to boleć szczególnie – w końcu reklamują się jako bank internetowy…

Oczywiście – dający pewną anonimowowść Internet prowadzi często do różnych wypaczeń. Czasem małe problemy urastają do olbrzymiej rangi, czasem pewne sprawy są przemilczane bądź przeinaczane. Oprócz tego – nigdy nie wiadomo, kto wypowiada się przeciwko instytucji – w tym przypadku przeciwko mbankowi. Może to zawistna konkurencja?

Nie zmienia to jednak faktu, że większość rzeczy wrzuconych w Internet już w nim zostaje, nieważne czy prawdziwych, czy nie. mbank i multibank dokonały (bądź nie) pewnych posunięć w przeszłości i teraz za to w jakimś stopniu niestety płacą. Jak wiele – dowiemy się dopiero, gdy znane będą efekty ror-off. Jeśli będą znane…

Zwykle rata kredytu denominowanego np. we frankach szwajcarskich przeliczana jest z franków na złotówki w dniu spłaty raty kredytu, po kursie banku z danego dnia. Kurs ten, niestety, potrafi być wyższy, niż ten z kantorów. Rekomendacja KNF jest więc teoretycznie ukłonem w stronę klientów – będą mogli kupować walutę i spłacać nią kredyt w swoim banku.

Rzeczywistość nie jest jednak tak różowa, jak się może wydawać. Na dzień dzisiejszy tylko 5 banków deklaruje gotowość do przyjmowania np. franków szwajcarskich w swoich kasach. Ponadto wybór sposobu spłaty rat może być dokonany tylko raz – potem nie ma odwrotu. Do tego dochodzą ewentualne opłaty za: aneks do umowy, prowadzenie konta walutowego, wpłaty bądź przelewy walutowe oraz nieznane zachowanie rynku, gdy kredytobiorcy rzucą się w poszukiwaniu tanich franków (prawa ekonomii mówią, że jak będzie popyt przy ograniczonej podaży to i cena może się zmienić – na wyższą…). Opłaty za aneksy (bądź związane ze zmianą sposobu spłaty) w 5 bankach wyglądają następująco:

Źródło: http://gospodarka.gazeta.pl/pieniadze/1,29508,6708718,Rekomendacja_SII__Tylko_piec_bankow_gotowych_przyjmowac.html

Największy problem stoi przed tymi klientami, których banki nie mają jak lub nie chcą przyjmować wpłat gotówkowych w walucie. Należą do nich:  DnB Nord, GE Money Bank, Dominet Bank oraz oczywiście mBank.

Jakie metody zastosują banki, by skutecznie “zachęcić” klientów do skorzystania z możliwości, jakie daje rekomendacja? Tego dowiemy się już w najbliższych tygodniach.